vrijdag, maart 5, 2021
Home Features Tinnitus: van de partyhemel naar een diepe dip door gehoorschade

Tinnitus: van de partyhemel naar een diepe dip door gehoorschade

-

Het is nog altijd een zwaar onderschatte keerzijde van onze boomende party-industrie: tinnitus. Een permanente piep en/of ruis in je hoofd, vaak veroorzaakt door gehoorschade als gevolg van overmatige decibellen op party’s en festivals (en via koptelefoons). Tinnitus is uit aan het groeien tot een ware volksziekte. De vriendin van onze hoofdredacteur werd ook getroffen. Hij maakte nu pas echt mee hoe heftig de impact is. En breekt bij deze andermaal een lans aan eenieder die muziek, feesten en festivals liefheeft: ben je bewust van de risico’s en investeer in een paar goede oordoppen. Een dinsdagdip waait over, van een botbreuk genees je ook, maar tinnitus geeft je voor altijd een last mee.

 

[UPDATE ONDERAAN VERHAAL]

- Advertisement -

Als je een party- en muziekliefhebber bent, je hier nog lang van hoopt te genieten en je leven niet uit balans wil krijgen, hoop ik van harte dat je dit stuk (uit)leest. Ik hoop om diezelfde reden ook dat je de moeite neemt om allereerst de volle halve minuut van dit geluidsfragment af te spelen. Doe dat dan bij voorkeur op middelmatig volume en in een stille omgeving:

Soundtrack van tinnitus

Dit is dus – excuses voor de woordkeus – de soundtrack van tinnitus. Een van de vele. Je zou er een album-box van kunnen maken. Of een app, waar ze allemaal op staan.

Dat laatste is geen grap. Zo’n app is er. Maar dan met ‘vriendelijkere’ varianten als een waterval of haardvuur. Mijn vriendin heeft ‘m een dik halfjaar geleden geïnstalleerd. Ze legde haar telefoon naast ons bed om het lawaai in haar hoofd te overstemmen. In de poging toch wat nachtrust te krijgen.

Over die ingrijpende maatregelen en effecten in haar/ons leven zo meer. Eerst even die soundtrack tussen jouw oren proberen te krijgen.

De meeste mensen die lijden aan tinnitus horen een permanente piep en/of ruis. De piep heeft iedereen weleens. Die hoor je als je in bed stapt na een feestje, of ’s ochtends wakker wordt. Maar dan doorgaans/hopelijk weer weggaat.

De ruis wordt vaak vergeleken met de stroom in een verwarmingsbuis, of het geluid van wind in je oor. Andere omschrijvingen variëren van een melk-opschuim-pijpje in een koffie-apparaat tot – echt waar – een knetterend haarvuur. Daar sliepen wij dus mee in.

Inslapen met het geluid van een knetterend haardvuur om het lawaai in je hoofd te overstemmen

Gehoorbeschadiging

Tinnitus kan vele oorzaken hebben, maar de meest voorkomende is tegenwoordig gehoorbeschadiging. 1 op de 4 jongeren heeft daar nu last van. Uit onderzoeken van TNO en de Erasmus Universiteit blijkt dat er in Nederland jaarlijks ruim 20.000 jongeren bij komen met gehoorklachten als gevolg van (overmatige) blootstelling aan (te) hard geluid.

De World Health Organization (WHO) heeft in 2015 laten weten dat wereldwijd 1 miljard van de jongeren risico lopen op gehoorschade door blootstelling aan harde muziek. Dancefeesten en –festivals zijn ‘hofleverancier’ (circa 105 decibel), maar ook mp3-spelers die gebruikers zelf te hard zetten. En waar het geluid via oordopjes en koptelefoons erg ‘direct’ je oor binnen komt.


Volg TIOH op Facebook:


Wat is dan ‘te hard‘? Een voorbeeld: geluid van 80 decibel kun je 8 uur per dag (of 40 uur per week) ‘veilig’ horen. Elke 3 decibel erbij is een verdubbeling van het geluid, waardoor 83 decibel nog maar 4 uur per dag veilig is. En 86 decibel nog maar 2 uur per dag. Geluid van 103 decibel kan je gehoor in minder dan 5 minuten beschadigen.

Geschat wordt dat ruim 40 procent van de Nederlandse jongvolwassenen in de nabije toekomst gehoorproblemen dreigt te krijgen. 1 op de 10 loopt waarschijnlijk zelfs het risico op zeer ernstige en blijvende schade.

Decibeltabel - tinnitus - gehoorschade

Op maat gemaakte oordoppen

Zo ging het bij mijn vriendin ook. Al was de oorzaak enorm zuur. Wij waren al een paar jaar gewapend met een paar op maat gemaakte oordoppen. (Een paar schuimpjes in je oorschelp doet ook wel iets, maar die ‘lekken’ nog altijd vele decibellen naar binnen. Zie ook onze oordoppentest)

Gelukkig had ik zelf nog geen last van een piep of ruis, toen ik mijn ‘ottoplastieken’ aanschafte. Want meestal is dat wel het geval. Door de vele interviews met dj’s die ik deed gedurende de circa 15 jaar dat ik nu over deze industrie schrijf, heb ik zelf wel de wijsheid gevonden om preventief te handelen. Want geloof het maar: vrijwel alle dj’s van de eerste en tweede generatie house-dj’s lopen rond met een piep en/of ruis.

Op die manier heb ik enkele jaren later zelf ook mijn vriendin en mijn beste (party)vrienden weten te overtuigen van de noodzaak. Niemand van hen had op dat moment gelukkig tinnitus. En toch ging het dus mis, vlak naast me.

De verdediging ‘Ik heb nog nergens last van’ slaat nergens op

Altijd al hadden we onze doppen in op feesten en festivals en tijdens concerten. Het noodlot sloeg toe (vermoed zij zelf) op een borrel van een vriend. In een café waar de muziek onverwacht heel hard stond. En waar we ongewapend waren.

Gehoorschade bouw je op. Maar niemand kan zeggen hoe ver de ‘haartjes’ in jouw slakkenhuis (het complexe deel van je binnenoor dat geluid omzet in signalen naar je hersenen, zie rechts in de figuur hieronder) zijn platgeslagen.

Het is dus zeer waarschijnlijk dat mijn vriendin oordoppen is gaan gebruiken op het moment dat ze al op de ‘drempel van tinnitus’ stond. Het feit dat je vervolgens 5 (of 10, 20 of meer) jaar doppen draagt, verandert niets aan die toestand. De borrel met harde muziek in het café was gewoon het laatste, uitgestelde zetje over de rode streep. De verdediging ‘Ik heb nog nergens last van’ slaat dus nergens op.

Tinnitus - Gehoorschade

Richting depressie

Eerst was haar eigen diagnose nog geruststellend. Waait wel over. Na het uitgaan heb je – ook met oordoppen trouwens, maar veel minder – dus wel vaker een piep. Bij haar ging hij echter na een week nog steeds niet weg. Sterker: er kwam nog iets bij. Een harde ruis.

Overdag was er niet veel aan de hand, dan is er meestal toch genoeg overstemmend geluid om je heen. Maar ’s nachts, in de volle en harde stilte, daalde de hel neer op haar. Nacht na nacht lag ze wakker, wekenlang. Tobbend, panikerend en uiteindelijk brekend. Kan ik ooit nog wel slapen? Hoe blijf ik dan functioneren? Alles kwam op het spel te staan, voor haar gevoel: Nooit meer feestjes? Kan ik nog wel een goede moeder zijn? Houd ik mijn baan?

Kan ik ooit nog slapen? Hoe blijf ik functioneren? Alles kwam op het spel te staan

Het slaaptekort maakte de dagen ook moeilijker, waardoor een neerwaartse spiraal ontstond. Richting het randje van een depressie. Slaappillen en melatonine maakten het leven wat draaglijker.

Ondertussen wees een gehoortest uit dat er inderdaad gehoorschade was. En die is altijd permanent. De platgeslagen zenuwhaartjes komen nooit meer overeind.

Gesprekken met diverse specialisten en lotgenoten in praatgroepen (met ook veel heftige verhalen) bevestigden wat vrienden al zeiden. Via therapie kun je het een plek geven, er mee leren leven.

Een halfjaar later is dat bij mijn vriendin gelukkig gebeurd. Maar pas nadat ze door deze hel is gekomen en ze haar leven deels opnieuw heeft moeten inrichten. Een weekend lang feesten, of 2 dagen achtereen, is er niet meer bij. En zelfs overdag tijdens het werk en andere drukke of lawaaierige momenten draagt ze haar oordoppen, zij het met een lichtere filter (-15 dB) dan op feestjes (-25 dB).

Celebrate Safe

Campagnes

Hoe gaan we nu als ‘Nederland dansland’ voorkomen dat tinnitus uitgroeit tot een volksziekte? Het goede nieuws is dat er aan de kant van de ‘lawaaimakers’ van alles gedaan wordt. Er is een convenant opgesteld, onder meer met een bovengrens aan decibellen. En er lopen diverse campagnes, in samenwerking met overheden en hoorspecialisten (Love2Hear, ILoveMyEars, Celebrate Safe). In poppodia en op festivals is steeds vaker een plek ingericht waar je oordoppen en voorlichting kunt krijgen.

(En nee: die ene maatregel, door outsiders vaak lukraak geroepen op verjaardagen en in internetfora, is onhaalbaar. Het geluid zachter zetten betekent dat al het publiek moet gaan fluisteren en je muziek niet meer kunt voelen/beleven)

Zorgwekkend is dat het publiek nog altijd niet ‘om’ lijkt. Het is terecht dat KNO-artsen daarover aan de bel trokken, na een uitzending van Radar over gehoorschade. Ik heb in juni en juli 4 weekends achtereen festivals bezocht, waarbij ik steeds een halfuurtje ben gaan turven bij podia. Gemiddeld 1 op de 20 bezoekers draagt op maat gemaakte oordoppen, is mijn analyse.

Als dat zo blijft, zullen hoorspecialisten het dus druk blijven krijgen. De prijs van een set op maat gemaakte oordoppen (150 à 200 euro) zal daar zeker bij meespelen. Een beperkt aantal zorgverzekeraars vergoedt ze nu deels, maar alleen in de aanvullende verzekering en alleen voor studenten. Dat zou moeten veranderen.

Bij zo’n brede, complexe uitdaging is het belangrijk dat alle tandwieltjes meedraaien. Laten we dit dus als publiek snel tussen de oren gaan krijgen, ze zijn ons veel te lief. Spread the word.

 


[UPDATE MAART 2018]

Wat ik hierboven al liet doorschemeren: tijd heelt wonden. In haar geval wel. De piep en de ruis zijn er nog altijd, en zullen nooit weggaan. Bij drukte en stress wordt het erger, maar in algemene zin is het ‘ingesleten’ bij mijn vriendin. Er zijn dagen, soms wel weken bij dat ze het ‘vergeten’ is.

Zeker, we kennen de verhalen van mensen die er niet mee kunnen leven. Laatst nog, een meisje dat zichzelf het leven ontnam vanwege tinnitus. Dat is meteen heel extreem, maar er zijn zo veel zware gevallen van blijvende psychische schade. Gelukkig is mijn lief dat bespaard gebleven – al was haar die héle tinnitus-ellende liever bespaard gebleven.

Langzaamaan lijkt het topic meer op de agenda te komen. Al is er nog een heel, heel lange weg te gaan. Het RIVM pleit nu in een advies aan het ministerie van Volksgezondheid voor een maximum van 102 decibel op muziekevenementen. Een druppel op een gloeiende plaat, maar toch weer een klein stapje in de goede richting…

- Advertisement -

Meld je aan voor de nieuwsbrief

en krijg elke week het laatste dancenieuws rechtstreeks in je mailbox!

Je kan je op ieder moment afmelden voor de nieuwsbrief door op de link onderaan de nieuwsbrief te klikken.
We gebruiken Mailchimp als ons e-mailmarketingplatform. Wanneer je op Subscribe drukt ga je er mee akkoord dat je informatie met Mailchimp wordt gedeeld.
Mark van Bergen
Architect en Huisbaas. Schrijft sinds 2002 professioneel over elektronische dansmuziek en de partyscene. Interviewde zo vele groten en kleinen der aarde. Zijn boekdebuut 'Dutch Dance' (2013) werd bekroond met de Pop Media Prijs en kreeg een internationale opvolger (2018). Daarnaast schreef Mark (mee aan) boeken over Extrema, Awakenings en Thunderdome. Hij doceert over de dance-industrie op Fontys ACI.

Gerelateerd

Lucky few warmen op voor eerste keer dansen sinds een jaar: Ook TIOH is bij Back To Live in Ziggo!

Allemaal hebben we steeds meer zin om weer ongegeneerd los te gaan op een feest of festival. Voor sommige...

House en techno in maart: De tips van Mark van Bergen

In aanloop naar de nieuwe maand geven onze vaste Huis-gidsen je koers richting de betere events, bijzondere releases en andere highlights....