vrijdag, juni 18, 2021
HomeFeaturesDE DANCE-ADVOCAAT: Hoe kennis van auteursrecht en muziekuitgave je verder kan helpen

DE DANCE-ADVOCAAT: Hoe kennis van auteursrecht en muziekuitgave je verder kan helpen

-

Achter de industrie van events, dj’s, labels en releases gaat een wondere, maar niet zo vaak belichte wereld van kleine lettertjes schuil: die van het recht. En Sander Petit alias De Dance-advocaat is daar als geen ander in thuis. Op de laatste maandag van de maand lees je op TIOH zijn column, waarin Sander – zelf ook dj – je meeneemt in zijn werk en wereld. In aflevering 1: auteursrecht en publishing.

Als ik aan muziek denk als dj, dan denk ik het eerste aan tracks, platenlabels en optredens. Maar als ik aan muziek denk als advocaat, dan denk ik het eerste aan auteursrecht, dan naburig recht en daarna aan contracten.

Aan muziek denken als dj klinkt dan misschien leuker, maar als je een carrière of bedrijf wil uitbouwen in de muziekindustrie, dan ben ik ervan overtuigd dat je daarvoor ook met een andere blik naar muziek moet kunnen kijken.

“een ‘business mind’ kan je helpen bij je creativiteit, in plaats van dat het tegenwerkt”

Juridische kant van muziek

- Advertisement -

De zakelijke kant van muziek draait voor een groot deel om rechten en de afspraken die je daarover maakt. Als je je bewust bent van je rechten, dan kun je slimmere deals maken. Die deals zorgen ervoor dat je inkomsten maximaliseert en risico minimaliseert. Meer geld en minder problemen leiden doorgaans tot meer vrijheid. En meer vrijheid leidt weer tot meer creativiteit.

Klinkt logisch, toch? Zo zie je dat je een ‘business mind’ je kan helpen bij je creativiteit, in plaats van dat het tegen je werkt. Als je muziek maakt vanuit je hart, denkt met je hoofd en voor de rest op je gevoel afgaat, dan maken we samen de dansvloer weer net een stukje vetter. Ik ga je daar in ieder geval bij helpen in deze serie van vier columns bij This Is Our House.

Auteursrecht

Vroeger begon het maken van muziek vaak met het schrijven de van compositie, de noten en de tekst. Je hoorde dan nog niets, de muziek bestond in zekere zin alleen nog in theorie. Tegenwoordig – en zeker in de dancescene – valt dat schrijfproces vaak samen met het testen en beluisteren van kleine stukjes van een track. De projectbestanden op een computer hebben dan het papieren notenschema vervangen.

Aan het recht van de compositie doet dat niets af. Als zo’n muziekwerk kort gezegd origineel en creatief genoeg is, dan wordt het beschermd op grond van het auteursrecht (geregeld in de Auteurswet).

Exclusief recht

Het auteursrecht is een exclusief verbodsrecht. Dat wil zeggen dat de maker van de compositie en tekst van een muziekwerk anderen kan verbieden om iets met dat werk te doen. Daaruit volgt logischerwijs dat iemand anders dus toestemming moet hebben om wél iets met dat werk te kunnen doen. Aan die toestemming voor het gebruik van jouw werk kun je natuurlijk allerlei voorwaarden en vergoedingen verbinden.

Je kan auteursrechten ook geheel of gedeeltelijk aan iemand anders overdragen. De wet stelt daarbij de eis dat de overdracht of exclusieve licentie van auteursrecht per ondertekende overeenkomst moet gebeuren. Dit is dus de reden waarom er zoveel contracten in de muziekindustrie zijn. De licentie of overdracht moet beperkt worden uitgelegd; je geeft of krijgt dus niet meer rechten dan dat specifiek in het contract zijn geregeld. Hier zie ik het als advocaat nog weleens misgaan.

Muziekuitgave

Een (muziek)uitgever of publisher is een partij die bedrijfsmatig auteursrechten exploiteert. Een publisher kan dat op allerlei manieren doen. Bijvoorbeeld door het laten bewerken van composities en dus het maken van remixes. Maar ook door deals te sluiten over ‘synchronisatierecht’, ofwel sync deals. Je kan daarbij denken aan het verwerken van jouw muziekwerk in films, games en bijvoorbeeld reclames.

Ok, dus een uitgever heeft de auteursrechten nodig van de maker van een muziekwerk, om dat muziekwerk en die rechten te mogen exploiteren. Het verlenen van die rechten kan via een licentie of een overdracht. Dat moet per contract worden geregeld. Het auteursrecht kan daarbij geheel of gedeeltelijk worden overgedragen of gelicenceerd en aan die overdracht en licentie kunnen voorwaarden en vergoedingen worden verbonden. Yes?

Verschillende typen uitgaveovereenkomsten

De afspraken over de licentie of overdracht van de auteursrechten van de maker en exploitatie van het auteursrecht op bepaalde muziekwerken door de uitgever worden geregeld in een muziekuitgave-overeenkomst of ‘publishing deal’. Dat soort deals zijn er in vele soorten en maten:

  • Titelovereenkomst: hierbij worden er alleen afspraken gemaakt over bepaalde muziekwerken.
  • Auteursovereenkomst: in deze constructie worden alle auteursrechten op de muziekwerken die tijdens de overeenkomst worden gemaakt aan een uitgever overgedragen. Soms wordt een voorschot verstrekt dat later wordt verrekend met de inkomsten van de auteur.
  • Co-publishing: met een gedeeld uitgeverschap worden de uitgaverechten en inkomsten die normaliter aan de uitgever toekomen gedeeld. Dit kan een goede oplossing zijn als een auteur al over een flink netwerk en exploitatiemogelijkheden beschikt en ongeveer op gelijke voet staat met een publisher.
  • Admin deal: als je alleen de collecte van inkomsten en administratie over de schutting wil gooien, dan is deze constructie voor jou het beste. Je laat de uitgever alleen de registratie en administratie doen. Dit kan wel handig zijn, want een uitgever heeft vaak een heel ‘apparaat’ beschikbaar om dit te doen en heeft internationale contacten en werkwijzen die het ophalen van jouw geld een stuk efficiënter maken.
  • Fonds: een fonds is een soort apart account bij een grotere uitgever, dat wordt gerund door een kleinere partij. Die kleinere partij doet meestal A&R en creatieve werk en kijkt bijvoorbeeld welke auteurs goed in het fonds passen. De grotere uitgever doet dan vaak de collecte van inkomsten en administratie en zet haar netwerk in om fonds nog succesvoller te maken.

Er zijn twee dingen die ik vaak zie terugkomen als ik aan het bestuderen van een uitgaveovereenkomst of onderhandeling begin:

Teveel rechten ‘wegtekenen’ als auteur

Het komt regelmatig voor dat makers en auteursrechthebbenden teveel rechten aan een uitgever overdragen. Meestal komt dat voort uit drogredenen als ‘dat hoort zo’, ‘het is gebruikelijk in de muziekindustrie’ of ‘dit is een standaardovereenkomst’. Geen van die argumenten zegt iets over de noodzaak voor het hebben van eigendom. Voor exploitatie zou een uitgever in beginsel ook prima uit de voeten kunnen met een licentie.

Er zijn natuurlijk allerlei andere redenen te bedenken waarom een uitgever de rechten wél in eigendom zou willen hebben, maar laat dat dan onderdeel zijn van de onderling te maken afspraken. Zorg ervoor dat je goed kijkt naar welk type deal het beste bij de samenwerking past, waarom je precies een uitgever wil inschakelen en wat dat dan kost.

Teveel rechten claimen als uitgever

Het claimen van teveel rechten als uitgever kan ook tegen je werken, omdat er – ter bescherming van de zwakkere positie van de auteur – een soort ‘use it, or lose it’ regel geldt. Wel de rechten claimen, maar er niets mee doen, kan dus voor contractuele problemen zorgen.

Daarbij loop je als uitgever de kans dat de spreekwoordelijke baby met het badwater wordt weggegooid en er in jullie contract meer wordt aangetast dan alleen die overdracht. Sterker nog, vaak is er dan al gerommel in de tent en kan dit het einde van de overeenkomst betekenen. Geen overeenkomst, betekent geen toestemming om te exploiteren. Geen exploitatie betekent geen geld. Dat is zuur als je bijvoorbeeld de investeringen nog niet hebt terugverdiend.

Dance-advocaat

Pro tips

Ik wil jullie graag twee belangrijke tips meegeven:

  1. Lees de Auteurswet een keer door of in ieder geval hoofdstuk 1, 1a en 3. Je bent er zo doorheen en dan heb je wat gevoel bij hoe de regels staan opgeschreven en welke woorden daarbij worden gebruikt. Je hoeft geen studeerkamergeleerde te worden, maar kennis van zaken zorgt voor een voorsprong op de rest. Hoe dat recht wordt toegepast en wat je kan leren van de zaken die al voor de rechter zijn gekomen, dat kun je bijvoorbeeld lezen op www.danceadvocaat.nl.
  2. Zorg dat de licentie of overdracht aansluit bij wat je met elkaar wil afspreken, anders loop je rechten en dus inkomsten mis, terwijl het risico op ontevredenheid en ruzie juist toeneemt.

Verschil auteursrecht en naburig recht

De Auteurswet is een andere wet dan de wet die toeziet op bijvoorbeeld de uitvoering van een muziekwerk en de opname daarvan. Dat staat geregeld in de Wet op de naburige rechten. Als je dit onderscheid duidelijk voor de geest hebt, dan heb je al echt een enorm belangrijke stap gemaakt. Het naburige recht, wat dus onder andere gaat over masterrechten, zal ik in mijn volgende column behandelen. Stay tuned dus!

Ga jij aan de slag met publishing? Laat het hieronder weten in de comments! Wil je eerst meer lezen over muziekuitgave, check dan mijn website.


De Dance-advocaat

De column van Sander Petit a.k.a. De Dance-advocaat verschijnt iedere laatste maandag van de maand op TIOH.nl.

Voor meer info zie: www.danceadvocaat.nl. Volg De Dance-advocaat ook op Instagram en Facebook.

- Advertisement -

Meld je aan voor de nieuwsbrief

en krijg elke week het laatste dancenieuws rechtstreeks in je mailbox!

Je kan je op ieder moment afmelden voor de nieuwsbrief door op de link onderaan de nieuwsbrief te klikken.
We gebruiken Mailchimp als ons e-mailmarketingplatform. Wanneer je op Subscribe drukt ga je er mee akkoord dat je informatie met Mailchimp wordt gedeeld.
Sander Petithttp://www.danceadvocaat.nl
Sander Petit, ook wel bekend als De Dance-advocaat, is gespecialiseerd in intellectueel eigendom, media- en contractenrecht en werkt o.a. voor artiesten, managers en organisatoren. Zelf is Sander ook een enorm muziekliefhebber, en draait als dj regelmatig een plaatje. Voor TIOH schrijft hij een maandelijkse column.

Gerelateerd

Grote domper voor Tomorrowland: Uitgestelde editie mag toch niet doorgaan

Tomorrowland krijgt ook in 2021 geen fysiek festival. De burgemeesters van Boom en Rumst geven geen toestemming om de...

Festivalseizoen 2021: Deze evenementen staan gepland voor juli

In 2020 zagen we de festivalzomer verdwijnen als sneeuw voor de zon, met livestreams, zitconcerten en autodisco's als...