dinsdag, december 7, 2021
spot_img
HomeFeaturesDE DANCE-ADVOCAAT: Hoe gebalanceerde contracten ervoor zorgen dat je relevant blijft

DE DANCE-ADVOCAAT: Hoe gebalanceerde contracten ervoor zorgen dat je relevant blijft

-

Achter de industrie van events, dj’s, labels en releases gaat een wondere, maar niet zo vaak belichte wereld van kleine lettertjes schuil: die van het recht. En Sander Petit alias De Dance-advocaat is daar als geen ander in thuis. Op de laatste maandag van de maand lees je op TIOH zijn column, waarin Sander – zelf ook dj – je meeneemt in zijn werk en wereld. In aflevering 2: Naburige rechten en platendeals.

Mijn vorige column ging over het auteursrecht en publishing. In deze aflevering neem ik je mee in een rechtsgebied wat daaraan gekoppeld is en wat misschien wel het meeste tot de verbeelding spreekt. Het naburige recht voor uitvoerend artiesten en fonogrammenproducenten. En de platendeals die daarover gesloten worden.

Naburig recht

Het auteursrecht gaat over de compositie en bijvoorbeeld de tekst van een track. Naburig recht betreft de bescherming van de prestatie van een uitvoerend kunstenaar (in de muziekindustrie gewoon ‘artiest’ genoemd). En de bescherming van een bepaalde investering van een fonogrammenproducent (vaak, maar niet altijd, het label).

Waar het bij auteursrecht als het ware om de ’theorie’ van een nummer gaat, gaat het naburige recht over de praktijk. Over wat je echt kan zien of horen.

Dance-advocaat-Auteursrecht

Belangrijke begrippen

- Advertisement -

In de Wet op de naburige rechten staat een aantal belangrijke begrippen. Zoals wat de wet precies verstaat onder een uitvoerende kunstenaar, opnemen, fonogram, producent van fonogrammen en bijvoorbeeld reproduceren. Het is belangrijk om deze begrippen een keer gecheckt te hebben. Want wat er ook in je contract staat, uiteindelijk gaat het erom hoe die begrippen gelezen moeten worden in het licht van de wet.

Deze begrippen staan in artikel 1 van de Wet op de naburige rechten:

  • a. uitvoerende kunstenaar: de toneelspeler, zanger, musicus, danser en iedere andere persoon die een werk van letterkunde, wetenschap of kunst of een uiting van folklore opvoert, zingt, voordraagt of op enige andere wijze uitvoert, alsmede de artiest, die een variété- of circusnummer of een poppenspel uitvoert;
  • b. opnemen: geluiden, beelden of een combinatie daarvan voor de eerste maal vastleggen op enig voorwerp dat geschikt is om deze te reproduceren of openbaar te maken;
  • c. fonogram: iedere opname van uitsluitend geluiden van een uitvoering of andere geluiden;
  • d. producent van fonogrammen: de natuurlijke of rechtspersoon die een fonogram voor de eerste maal vervaardigt of doet vervaardigen;
  • f. reproduceren: de directe of indirecte, tijdelijke of duurzame, volledige of gedeeltelijke reproductie van een opname of een reproductie daarvan, met welke middelen en in welke vorm ook; onder reproduceren wordt niet verstaan de tijdelijke reproductie die van voorbijgaande of incidentele aard is, en die een integraal en essentieel onderdeel vormt van een technisch procédé dat wordt toegepast met als enig doel de doorgifte in een netwerk tussen derden door een tussenpersoon of een rechtmatig gebruik mogelijk te maken, en die geen zelfstandige economische waarde bezit.
Martin Garrix

Exclusief recht

Als uitvoerend kunstenaar krijg je het exclusieve recht om toestemming aan iemand anders te geven om jouw uitvoering van een track op te nemen. Bijvoorbeeld door het inspelen daarvan op een Roland TR-909 of in FL Studio. En om die opname te reproduceren ofwel kopiëren. Daarnaast ben je de enige die de track voor de eerste keer mag releasen. Voor de fonogrammenproducent geldt ongeveer hetzelfde.

Onlangs is er veel te doen geweest over dit rechtsgebied en over platendeals. Martin Garrix heeft in zijn langslepende ruzie met zijn voormalige platenlabel Spinnin’ Records gevochten voor zijn masterrechten en de inkomstenstromen die daaraan verbonden zijn.

Masterrechten zijn de rechten van de fonogrammenproducent. Vroeger was dat meestal het platenlabel. Dat was de partij die een studio kon betalen en de artiesten hadden dan een contract dat ze in die studio een aantal albums moesten opnemen.

Die situatie is natuurlijk door de jaren heen en zeker in de dancescene radicaal veranderd. Maar de contracten nog niet… Uiteindelijk gaat dat wringen, en dan met name over het geld.

Sena

Aan de masterrechten zijn, naast de reguliere inkomsten uit exploitatie, ook Sena-inkomsten verbonden. Sena is een soort Buma/Stemra, maar dan voor naburige rechten. Omdat het haast ondoenlijk is om iedereen afzonderlijk toestemming te geven voor het laten horen van jouw track, doet Sena dit collectief.

Muziekgebruikers, zoals festivals en clubs, moeten kort gezegd een licentievergoeding betalen aan Sena voor het gebruik van de muziek die bij Sena is geregistreerd. Het geld dat daarvoor bij Sena binnenkomt, wordt 50-50 gedeeld tussen de artiest(en) en de mastereigenaren.

In de zaak tussen Garrix en Spinnin’ Records speelden de inkomsten van de fonogrammenproducent ook een belangrijke rol. Wat in de Garrix-zaak naar voren kwam, was dat Martin Garrix zelf het initiatief had genomen om de tracks te maken, nota bene in zijn eigen studio. Hij heeft daarna de tracks aangeboden aan Spinnin’ om te releasen.

Spinnin'

In zijn contract stond dat Spinnin’ mastereigenaar was. Daarmee werd afgeweken van de wet en het deed geen recht aan de feitelijke situatie. Let wel: in de meeste gevallen wordt dance in een eigen studio en op eigen initiatief geproduceerd, om een track daarna aan een label aan te bieden.

Thuisstudio

Toch zie ik als advocaat nog regelmatig contracten voorbijkomen waar platenlabels zomaar en gewoon de masterrechten claimen voor zolang die rechten duren: 70 jaar na release van een track. Dat is echt heel lang. Zeker als je daarbij bedenkt dat naburige rechten in het leven zijn geroepen om de investering van een studio en het opnameproces te kunnen terugverdienen door het label. Van die situatie is vaak geen sprake meer, zeker in het geval een artiest werkt in een thuisstudio.

Wil je meer weten over de Garrix versus Spinnin’-zaak? Lees dan de uitgebreide analyse en tips voor artiesten, labels én managers op mijn website. Je leert dan onder andere wie en wanneer precies mastereigenaar is en hoe de rechter daar tegenaan keek in de Garrix-zaak.

Duurzame contracten

Dat een label een investering in een artiest terugverdient, is niet meer dan logisch. Dit is de muziekbusiness, geen liefdadigheid. Ook labels hebben kosten en willen winst maken. Maar als je een bepaling in een contract opneemt waarin je de artiest adviseert om het contract te laten checken en dan boos wordt als de artiest de Garrix-zaak aanhaalt, dan ben je verkeerd bezig.

Door je als label vast te houden aan de ‘oude’ muziekindustrie en daaraan gerelateerde verdienmodellen, plaats je jezelf buiten de markt. Als je relevant wil blijven als label, zul je duurzame en gebalanceerde contracten moeten sluiten. Als je als artiest niet genaaid wil worden, zul je moeten weten wat je rechten zijn.

“Bewustheid van rechten zorgt ervoor dat je betere deals kunt sluiten”

Bewust met rechten omgaan

Bewustheid van rechten, zorgt ervoor dat je belangrijke inkomstenstromen kunt identificeren en betere deals kunt sluiten. Betere deals zorgen voor meer geld en meer geld zorgt voor meer vrijheid. Meer vrijheid leidt weer tot meer creativiteit en meer creativiteit tot meer en beter werk, ofwel tot vollere dansvloeren, betere timeslots, grotere feesten, meer streams en meer fans.

Niet dat het maken van muziek alleen om geld en om succes draait, want uiteindelijk is denk ik bij iedereen creativiteit en de liefde voor muziek leidend. Het gaat erom hoe je dat aanwendt, want ook dat kan op een duurzame manier. Beide partijen hebben daarmee een verantwoordelijkheid voor langdurig succes.

Wil je weten hoe je meer controle krijgt over je contracten? Kijk alvast naar dit artikel om te leren waar je aan moet denken als je een EP of album uitbrengt.


De Dance-advocaat

De column van Sander Petit a.k.a. De Dance-advocaat verschijnt iedere laatste maandag van de maand op TIOH.nl. 

Voor meer info zie: www.danceadvocaat.nl. Volg De Dance-advocaat ook op Instagram en Facebook.

- Advertisement -

Meld je aan voor de nieuwsbrief

en krijg elke week het laatste dancenieuws rechtstreeks in je mailbox!

Je kan je op ieder moment afmelden voor de nieuwsbrief door op de link onderaan de nieuwsbrief te klikken.
We gebruiken Mailchimp als ons e-mailmarketingplatform. Wanneer je op Subscribe drukt ga je er mee akkoord dat je informatie met Mailchimp wordt gedeeld.
Sander Petithttp://www.danceadvocaat.nl
Sander Petit, ook wel bekend als De Dance-advocaat, is gespecialiseerd in intellectueel eigendom, media- en contractenrecht en werkt o.a. voor artiesten, managers en organisatoren. Zelf is Sander ook een enorm muziekliefhebber, en draait als dj regelmatig een plaatje. Voor TIOH schrijft hij een maandelijkse column.

Gerelateerd

Dance-museum Our House is een kippenvel-kwekende speeltuin rond elektronische muziek-cultuur

Met Our House heeft Nederland een uniek dance-museum van internationale allure gekregen. Mark van Bergen en Erwin Herkelman togen...

Trance in december: De tips van Erwin Herkelman

In aanloop naar de nieuwe maand geven onze vaste Huisgidsen je koers richting de betere events, bijzondere releases en andere highlights....