Aardappelen kweken & eten: voedzaam, veelzijdig en verrassend gezond

bunch of potatoes

De aardappel is een van de meest gegeten gewassen ter wereld. Vaak geassocieerd met eenvoudige kost of als dikmaker, wordt deze knol regelmatig onderschat. Toch is de aardappel een krachtige bron van voedingsstoffen én makkelijk zelf te telen, zelfs op kleine schaal. Met een paar pootaardappelen, een beetje aarde en zonlicht, oogst je al snel kilo’s heerlijke, zelfgekweekte piepers.

In dit artikel ontdek je hoe je aardappelen zelf kunt kweken en waarom ze – mits goed bereid – een waardevolle bijdrage leveren aan een gezond voedingspatroon.


Aardappelen kweken – eenvoudig en overvloedig

Waarom aardappelen kweken?

Aardappelen zijn dé groente voor beginners én fanatieke moestuinierders:

  • Zeer hoge opbrengst – één pootaardappel kan tot 2 kilo aardappelen geven

  • Niet veeleisend – groeit op vrijwel elke bodem

  • Lange bewaartijd – perfect voor wintervoorraad

  • Veel variëteiten – van vastkokend tot kruimig, van paars tot rood

En het leukste: het is magisch om de aarde open te breken en je eigen oogst te ontdekken!


Wanneer aardappelen poten?

  • Vroege aardappelen: poten in maart/april, oogsten in juni/juli

  • Late aardappelen: poten in april/mei, oogsten in augustus/september

Tip: Laat je pootaardappelen eerst voorkiemen. Leg ze 2–3 weken voor het poten op een lichte, koele plek (12–15 °C) met de ogen omhoog. Zo krijgen ze stevige uitlopers.


Hoe aardappelen planten?

Stap-voor-stap:

  1. Kies een zonnige plek met goed doorlatende grond.

  2. Spit de aarde goed om en verrijk eventueel met compost.

  3. Plant de pootaardappelen 10 cm diep, met de scheuten naar boven.

  4. Houd 30 cm afstand tussen aardappelen, en 60 cm tussen de rijen.

  5. Zodra het loof ca. 15 cm hoog is, aanaarden: schep aarde rond de planten om de knollen tegen zonlicht en ziekten te beschermen.

  6. Herhaal het aanaarden indien nodig.

Geen tuin? Aardappelen groeien ook goed in grote potten, kuipen of speciale aardappelzakken op balkon of terras!


Verzorging

  • Water: geef regelmatig water, vooral tijdens de knolvorming (mei/juni).

  • Onkruidvrij houden

  • Licht bemesten met compost of organische mest

  • Let op: aardappelen zijn gevoelig voor aardappelziekte (Phytophthora) – voorkom dit door voldoende afstand tussen planten en vruchtwisseling toe te passen (niet elk jaar op dezelfde plek kweken).

white flower with green leaves


Oogsten

Wanneer het loof geel wordt en afsterft, zijn je aardappelen klaar om te oogsten. Gebruik een spitvork of plantschepje om ze voorzichtig uit te graven. Laat ze een paar uur drogen, en bewaar ze daarna koel, donker en droog – bijvoorbeeld in een juten zak in een schuur of kelder.

red and brown oval fruits on ground


Populaire aardappelrassen om zelf te kweken

  • Frieslander – vroeg ras, licht kruimig, populair in Nederland

  • Eigenheimer – kruimig, ideaal voor puree

  • Charlotte – vastkokend, perfect voor salades

  • Purple Majesty – paarse schil én vruchtvlees, rijk aan antioxidanten


Waarom zijn aardappelen gezond?

Aardappelen hebben soms een slecht imago vanwege koolhydraten en calorieën. Onterecht! Goed bereid zijn aardappelen voedzaam, vullend en allesbehalve ongezond.

Rijk aan complexe koolhydraten

Aardappelen zijn een uitstekende bron van langzame (complexe) koolhydraten, die:

  • Zorgen voor langdurige energie

  • De bloedsuikerspiegel stabiel houden

  • Perfect zijn voor sporters en actieve mensen

Veel vitamines en mineralen

Per 100 gram bevatten aardappelen o.a.:

  • Vitamine C – ondersteunt het immuunsysteem (1 aardappel = ±30% ADH)

  • Vitamine B6 – essentieel voor de stofwisseling

  • Kalium – verlaagt bloeddruk en ondersteunt de hartfunctie

  • Ijzer en magnesium – voor zuurstoftransport en spierfunctie

Let op: veel voedingsstoffen zitten vlak onder de schil, dus kook ze bij voorkeur met schil of schil ze dun.


Bron van vezels (vooral in schil)

Aardappelen bevatten voedingsvezels, vooral in de schil. Deze:

  • Bevorderen de spijsvertering

  • Verlagen het cholesterol

  • Geven langer een verzadigd gevoel

Eet dus gerust vaker aardappelen met schil – mits goed gewassen en biologisch geteeld.

pile of potatoes with shovel


Antioxidanten en resistent zetmeel

Vooral gekookte en afgekoelde aardappelen bevatten resistent zetmeel, een soort vezel dat:

  • De darmflora voedt

  • De insulinegevoeligheid verbetert

  • Mogelijk helpt bij gewichtsbeheersing

Daarnaast bevatten sommige rassen antioxidanten zoals flavonoïden (vooral in paarse of rode soorten).


Let op bij bereiding

Aardappelen zijn gezond – maar hoe je ze bereidt maakt het verschil:

Gezond:

  • Gekookt (met of zonder schil)

  • Gestoomd

  • Geroosterd in de oven met wat olie

  • In salades

Minder gezond:

  • Gefrituurd (patat)

  • Kant-en-klare aardappelproducten (vaak vet en zout)

  • Met zware sauzen of kaas overgoten


Conclusie: aardappelen verdienen hun plek in de gezonde keuken

Aardappelen zijn een voedzame, natuurlijke bron van energie. Als je ze zelf kweekt, weet je precies wat je eet – zonder pesticiden of overbodige toevoegingen. Combineer dat met hun rijkdom aan vitaminen, mineralen en vezels, en je hebt een krachtige basis voor gezonde maaltijden.

En het leukste van alles? Je kunt ze met weinig moeite zelf kweken én maanden bewaren. Of je nu een moestuin hebt of een grote bloempot op het balkon, met een beetje aarde en zonlicht kun je je eigen ‘goud uit de grond’ oogsten.