zondag, oktober 25, 2020
Home Features DANCE & DRUGS: De expert die alle genres en pillen meemaakte

DANCE & DRUGS: De expert die alle genres en pillen meemaakte

-

Zijn carrière liep exact gelijk met de ontwikkeling van de dancecultuur. Charles Dorpmans maakte als veldwerker bij Novadic-Kentron in Brabant alle muzikale stijlen, subculturen en dus ook bijhorende drugs mee. Van de xtc-boost eind jaren ’80 en de speed-trend uit het hardcore-era, tot de thuis-apothekers en de keta-golf van nu. Ondertussen groeide hij uit tot een van Nederlands beste drugswatchers, die aan de basis stond van veel beleid en regelmatig in de media verscheen. Na ruim 30 jaar zet Charles een stap terug, in opmaat naar zijn pensioen. Tijd om de balans op te maken. “Dance is economisch en cultureel iets heel moois, maar het houdt qua drugs al decennialang risico’s in stand.”

 

Charles Dorpmans was al drugskenner voordat hij bij Novadic-Kentron begon. Maar niet het soort om trots op te zijn – al heeft hij nergens spijt van. Als jarenlange verslaafde gebruikte de Venlonaar ‘alles wat god verboden heeft’. Inclusief heroïne.

Hij kickte 35 jaar geleden definitief af. Ravers met historisch besef weten dan genoeg. Dat was enkele jaren voor de doorbraak van house in Nederland, in 1988. De eerste helft van dat decennium was donker; vol werkeloosheid en woningnood onder jongeren. Bij gebrek aan toekomstperspectief, zochten velen hun heil in de dope.

Tot de economie eind jaren ’80 weer uit het dal krabbelde, en ook de houserevolutie voor warmte en kleur zorgden in de maatschappij.

Met een behangtafel stonden we naast de mainstage, pillen te testen

Pillentest

House en stadhuis

Enkele maanden voordat housemuziek de eerste (Amsterdamse) clubs in vuur en vlam zette, had Charles als ervaringsdeskundige besloten van de nood een deugd te maken. Hij werd veldwerker bij Novadic-Kentron. “Ik moest daarvoor wel een mbo- en later ook een hbo-opleiding part-time gaan doen, wat voor mij destijds extra pittig was. Maar het lukte.”

August de Loor was de echte pionier. In 1986 startte hij het Adviesburo Drugs. “Toen house en xtc opkwamen, schreef hij de ‘Notitie House en stadhuis’  in het kader van veilig uitgaan. En August begon als eerste die markt te monitoren. Daar zijn wij als veldwerk bij aangehaakt.”

 


Voordat je verder leest…

Support This Is Our House

Hopelijk waardeer je onze content. Die is gratis maar niet goedkoop. Journalistiek is vakwerk. De inkomstenbron om die uit te financieren is door de coronacrisis echter flink aangetast. Jij kunt ons indirect helpen, door ons bereik mee te vergroten. Hoe? Volg onze socials en wijs ook muziek-liefhebbende vrienden op onze Facebookpagina en Instagram! We hebben ook een wekelijkse nieuwsmail. Alvast bedankt!


 

De testen op locatie kwamen. “Dat kon toen nog. Met een behangtafel stonden we naast de mainstage pillen te testen, met een zuur waarmee je alleen kon aantonen of er mdma in zat. Het zei verder niks over samenstelling en werkzame stoffen in de pil, maar mensen dachten dat ze ‘een goeie’ hadden als het zuur uitsloeg.”

“Wij probeerden dat al wel te relativeren toen, maar waren vooral blij dat we in gesprek kwamen met partygangers. Dat was belangrijk, om contact en voeling te houden.”

Er waren toen maar 3 soorten pillen op de markt: Smileys, Sammy’s en Adam & Eves

Wat scheelde, was dat de markt der partydrugs toen nog erg overzichtelijk was. “Er waren eind jaren ‘80 nog maar 3 soorten pillen op de markt. Je had Smileys, Sammy’s en Adam & Eves. Dat was het. Daarvan wist iedereen in die tijd: dit zit wel snor.”

“Maar kort daarna, rond 1990, kwam er ineens zoveel op de markt dat het niet meer te doen was de pil alleen met zuur te bekijken. Je had toen de befaamde Duifjes, in wel 14 varianten, maar ook nog zo veel meer logo’s.”

Hardcore © ID&T
© ID&T

 

Met de opkomst van gabber ontwikkelde house zich in Nederland tot een industrie. Van clubs ging het naar sporthallen, hardcore werd een way of life. De muziek ging in de vijfde versnelling, het gebruik van drugs vaak ook.

Charles: “We gaan toch niet hard op 120 bpm en een beetje ‘lovedrug’?!”, dacht de gabber. Ben je gek. Wij willen hard en strak. Wij willen 180 beats en heel veel speed. Iedereen ging hard, maar niet alleen op speed. Ook de gebruikte dosissen mdma schoten omhoog.”

En toch: gabbers waren graag geziene gasten. “De floormanager van het Beursgebouw in Eindhoven zei altijd: ‘Liever het hele jaar dit soort feesten dan eens per jaar een evenement voor huisvrouwen. Er gebeurt nauwelijks iets. Geen agressie, beleefdheid, zorg voor elkaar en iedereen is vriendelijk en werkt mee. Best grappig, want ze zien eruit als kei strak staande agressieve bajesklanten’.”

‘Liever het hele jaar gabberfeesten dan een keer een evenement voor huisvrouwen’

Thunderdome Never Dies

Zero tolerance

Zeker toen de overheid het verbood in het kader van zero tolerance, en met de wildgroei van alle middelen en gebruik, kregen de veldwerkers door dat testen op locatie geen zin meer had. De service verhuisde naar kantoor en werd het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS). Met één landelijke database en (ondertussen) een landelijke dekking van 33 locaties door heel Nederland.

“Er ontstond een heel andere dynamiek, want mensen moesten een week voor het geplande gebruik naar kantoor komen, om hun drugs te laten testen of om naar het lab te sturen. Daardoor hebben we nu wel een complete database opgebouwd. Ontzettend waardevol.”

Toen house dance werd, met festivals en stadions, schaalde het veldwerk mee op. “De GHOR’s (Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen in de Regio, red.) werden door lokale overheden ingeschakeld om op aanvragen van organisaties te adviseren. Daar werden wij bij betrokken, omdat de GHOR totaal niet bekend was met dance.”

EMS Solar2010

Celebrate Safe

Er kwamen voorbesprekingen met risicoanalyses, updates van ontwikkelingen op de drugsmarkt, specifieke gecertificeerde professionele hulpverleners voor muziekevenementen en securitybedrijven. “In weilanden werden halve ziekenhuizen opgezet bemand met een arts, anesthesist, verpleegkundige, ziekenhuis-stagaires en EHBO’ers. Soms moest speciaal water worden aangelegd.”

Event Medical Services uit Uden was daarin al koploper. Het is nu de grootste zorgaanbieder in de evenementenbranche en leverancier van de cijfers aan de Monitor Drugsincidenten. (Zie hier ons grote verhaal over EHBO’ers en de partyscene).

Daarnaast kwamen initiatieven als Unity en Celebrate Safe. Om te blijven praten met bezoekers en om voorlichting te blijven geven. Charles bleef tot ver in het nieuwe millennium betrokken, je kwam hem regelmatig tegen op feesten en festivals.

Unity-diensten leidden nogal eens tot hilarische ervaringen. “Bezoekers met xtc op delen graag hun verhalen. Bijvoorbeeld die dame die zei dat ze constant zo geil was. Of dat een gevolg was van die pil die ze had gebruikt. Ze wilde de hele tijd iets in haar mond hebben. Je snapt al wat voor soort adviezen omstanders voor haar hadden. Uiteindelijk het verhaal over serotonine en onderbuik gevoelens uitgelegd en met onze halve voorraad lolly’s weer het veld op gestuurd. Haha.”

Media

Ondertussen was hij ook een veelgevraagde gast in de media. Charles was onder meer te zien in Nieuwsuur en bij Omroep Brabant. Die laatste vroeg hem in 2016 om een Brabantse troonrede in te spreken (video hierboven). “Daar ben ik nog steeds rete-trots op.”

De grootste ontwikkelingen in het nieuwe millennium op het gebied van partydrugs? Hij noemt op de eerste plaats de komst van veel zwaardere xtc-pillen. “Tot 2007 zat er gemiddeld 80 milligram MDMA in een pil, in 2019 was dat 178 gemiddeld.”

Het heeft de zorg flink op de proef gesteld. “Uitgaanders die onbekend zijn met de hoeveelheid werkzame stof in hun pil en zich niet aan de spelregels houden – op tijd even chillen met voldoende water, zout en zoet voor de balans – lopen grote gezondheidrisico’s. Bijvoorbeeld: een serotoninesyndroom, watervergiftiging, epileptische aanval, opwindingsdelier en oververhitting.”

Pillentest

Door zijn samenwerking met EMS heeft hij veel ‘foutgaanders’ op de EHBO gezien. “Totaal ontredderde, kotsende en in hun broek plassende, schuimbekkende uitgaanders zijn eigenlijk niets bij het zien van een oververhitting en hulpverleners die zich uit de naad werken om te redden wat er te redden valt. Ingrijpend, zeker als het gaat om een jong persoon van rond de 20 jaar. Die kuste ‘s ochtends zijn ouders bij het vertrekken en zou nooit meer thuis komen. Daar heb ik echt last van gehad.”

Maar ook de opkomst van GHB gaf heftige ervaringen in zijn werk. “De drug die van de kinky feestjes naar de huiskamer verhuisde, en die enorm verslavend bleek te zijn.” Het bleek een voorbode van het era waar we ons momenteel nog steeds in bevinden, aldus Charles. Het ‘vagen’.

“De laatste jaren zijn psychedelica ook het toneel gaan domineren, vanwege een hang om van de wereld te gaan of de wereld anders te beleven.” Hij ziet het als een direct gevolg van onze westerse tijdgeest.

Drugs zijn voor ons gevoel nodig om los te komen van de prestatiemaatschappij

Charles Dorpmans drugs

“We leven in een prestatiemaatschappij en een consumptiemaatschappij. We willen én drie masters, én een mooie carriere, maar daarnaast ook maximaal reizen en losgaan. Daarbij hebben we door de normalisering van druggebruik onder uitgaanders voor ons gevoel drugs nodig om los te komen van die prestatiemaatschappij. Het is instant happiness.”

Dan was/is er natuurlijk nog de opkomst van de zogenaamde ‘Nieuwe Psychoactieve Stoffen’ (NPS). Thuisapotheken en internethandel hebben daarbij een vlucht genomen en zullen dat blijven doen, aldus Charles.

“Google maar eens op 4fmp en je hebt het in een muisklik in huis. Dingen muteren en mengen bij de vleet. Door kleine moleculaire aanpassingen ontwijk je zo de opiumlijst, tot die drug daar dan eindelijk op belandt. Aanpassingen die niet iedereen zo maar kan doen. Daar zitten echt chemici achter. In 2019 hebben we meer dan 100 verschillende middelen op de testservices gemonitord. Dat worden er ieder jaar steeds een beetje meer.”

Thuisapotheken drugs

Geen tegenbeweging gekomen

Hij had, met een blik op de cultuurgeschiedenis, verwacht dat er wel weer een tegenbeweging zou komen. “Maar dance is echt een blijvertje gebleken, en tegenwoordig zelfs een globale cultuur. Dat is economisch en cultureel iets heel moois, maar het houdt qua drugs nu al decennialang risico’s in stand.”

“Er is geen baanbrekende nieuwe subcultuur gekomen die het anders doet. Ja, de mindfulness- en yogabeweging, die terug gaat naar de rust en bio. Maar daar wordt net zo goed drugs gebruikt. Maar weet je, uiteindelijk komt bij alle uitgaanders op een bepaald moment een inzicht: wil ik hier nog mee door?”

Het liberale en tolerante klimaat in Nederland is zeker debet aan het vele gebruik. De roep op links tot reguleren of legaliseren stoort hem. “Het is opportunisme van politieke partijen die voorbij gaan aan harm reduction-visie. Het terugdringen van problemen door drugsgebruik te verminderen in de vorm van voorlichten en bespreekbaar maken.”

XTC yin yang

“Door te reguleren of legaliseren gaan we juist normaliseren, als dat niet al gebeurd is, want we laten mensen op festivals helemaal los gaan, en als het mis gaat lappen we ze ter plekke weer op of sturen ze in naar een ziekenhuis. Waarom? Omdat de handhaving op zero tolerance niet werkt! En: zeggen dat het gebruik van alcohol en drugs niet zonder risico’s is, is dat niet een verkapte manier om een vrijbrief te geven? Het zou moeten zijn: ‘Het gebruik van alcohol en drugs geeft altijd risico’s’.”

Evenementenorganisaties pakken op het druggebruik van hun bezoekers ook niet door, vindt hij. “Ze zijn heel erg bezig met vergroening, daar worden wel echt slagen gemaakt. Kijk naar DGTL, dat dit jaar volledig circulair zou worden. Ook roken wordt nu verbannen. Maar waarom staat er niet een organisator op die zegt: ik ga een drugsvrij evenement houden?”

Criminele circuit

Of het nou alcohol of drugs is: je beschadigt hersencellen. “Zeker, xtc brengt minder schade aan de volksgezondheid dan alcohol, maar je zult maar de ouders zijn van dat meisje dat een paar jaar geleden overleed. We willen niemand bekeren, maar wel de juiste informatie verstrekken.”

Dat je met reguleren het criminele circuit de pas afsnijdt, is volgens hem een verkeerde aanname. “Dit circuit zal gewoon doorlopen hoor. Voor het buitenland, maar ook hier. Die achterdeur gaat echt niet dicht. In landen om ons heen zijn er proeven met regulering gedaan, maar daar zijn veel meer doden gevallen dan bij ons met ons pragmatisch harm-reduction beleid. Dan doen we het in Nederland nog goed.”

Als je gaat reguleren met staatsproductie van xtc kun je op papier wel gezondheidswinst boeken, erkent hij. “Hoewel je in een enorm complexe discussie komt met betrekking tot doseringen want er bestaan geen veilige doseringen. En je gaat ook risico’s qua adoptie krijgen. Drugsgebruik kan laagdrempeliger worden, en er kunnen nieuwe risico’s van combinatiegebruik komen.”

ikmaakmedrug

De hele aanleiding tot zo’n #ikmaakmedrug campagne, is volgens hem repressie. “Het is beredeneerd op de achterkant, denk aan de bedreigde burgemeesters en de drugsdumpingen, de infiltratie van de benedenwereld in de bovenwereld. Daardoor zijn we gaan denken: laten we dat reguleren eens proberen. Die echt Nederlandse, pragmatische oplossing.” Over 5 jaar? “Ik denk dat de overheid dan nog steeds zit te klagen.”

Na ruim 30 jaar in het veld te hebben gewerkt, gaat hij nu naar de zorg. Daar wil hij enerzijds afbouwen tot zijn pensioen en aan de andere kant zijn cirkel rondmaken.

Stigma om drugs

“Tegen mij als verslaafde is vroeger altijd gezegd: je hebt een zwakke ruggegraat, een slap karakter. Ik werd enorm gestigmatiseerd. Daar heb ik soms nog wel eens last van. Ik ben al 35 jaar clean, maar laatst was ik in een situatie dat ik m’n portemonnee was vergeten en kreeg ik meteen stress. Stress omdat ik bang ben geld te moeten lenen. Hoe dan ook roept het nog steeds associaties met mijn vroegere leefstijl op.”

Gelukkig zijn dankzij de wetenschap allerlei nieuwe inzichten gekomen. “Nu wordt verslaving als een aandoening gezien, door een combinatie van biologische, psychische en sociale invloeden. Mensen hebben soms gewoon genetische aanleg voor verslaving. En toch: 1 op de 5 Nederlanders heeft last van een aandoening, waarvan verslaving de meest gestigmatiseerde is. Nog steeds!”

“In de laatste 2,5 jaar van mijn carrière wil ik dáár echt mee bezig zijn: mensen coachen, ze in hun kracht te zetten. Zodat ze zichzelf vooral als mens gaan zien. Want de persoon is niet de verslaafde of psychiatrische patiënt, maar de persoon heeft lást van zijn verslaving of psychische aandoening.”

 


Dance en Drugs

Dance & Drugs

Lees hier de andere afleveringen van onze serie, of scroll door naar beneden (accepteer dan wel even alle cookies)

 

 

 

Meld je aan voor de nieuwsbrief

en krijg elke week het laatste dancenieuws rechtstreeks in je mailbox!

Je kan je op ieder moment afmelden voor de nieuwsbrief door op de link onderaan de nieuwsbrief te klikken.
We gebruiken Mailchimp als ons e-mailmarketingplatform. Wanneer je op Subscribe drukt ga je er mee akkoord dat je informatie met Mailchimp wordt gedeeld.
Mark van Bergen
Gezegende oprichter/hoofdredacteur, die al sinds 2002 professioneel mag schrijven over elektronische dansmuziek en de partyscene. Interviewde daarbinnen vele groten en kleinen der aarde. Doceert over de dance-industrie op Fontys ACI en schrijft, als er tijd over is, nog boeken ook. Zijn debuut 'Dutch Dance' (2013), over 25 jaar dance in Nederland, werd bekroond met de Pop Media Prijs en kreeg in 2018 een internationale opvolger. Daarnaast schreef Mark (mee aan) boeken over Extrema, Awakenings en Thunderdome.
- Advertisment -

Must Read

DANCE & DRUGS – de politiek: Maakt regulering een kans?

0
Links versus rechts, realisme versus idealisme. De polarisatie maakt een zinnig publiek drugsdebat haast onmogelijk. Voor- en tegenstanders van het legaliseren van harddrugs lijken zich...